kagablog

FILM
Venus in Furs (1994), van Victor Nieuwenhuijs en Maartje Seyferth, is geïnspireerd op de roman Venus im Pelz (1869) van de Oostenrijkse auteur Leopold von Sacher Masoch, die in dit werk voor het eerst in de literatuur het begrip masochisme heeft beschreven. Het regisseursduo poogde samen met Ian Kerkhof een diepzinnig scenario in elkaar te flansen.

In Venus in Furs draait het om de verhouding tussen een jongeman, Severin von Kusiemski, en een vrouw, Wanda von Dunajew. Deze sluiten in het begin van de film een contract af, waarin staat dat Severin de slaaf van Wanda zal worden. Nadat hij genoeg heeft van de huishoudelijke taken als schrobben en de tuin omspitten, wil hij zijn seksuele fantasieën over zichzelf en Wanda waarheid zien worden. In deze fantasieën beleven ze een klassieke SM-relatie, waarin hij de slaaf is en zij de bestraffende meesteres. Er is echter een tegenstrijdigheid: Severin gelooft heilig in zijn rol als masochist, terwijl Wanda handelt uit pure liefde.

De beschrijving van de film op de dvd-hoes maakte me nieuwsgierig. Men spreekt over een film met meerdere lagen. Een film die speelt met het thema werkelijkheid en fantasie. Een film die dit alles toont op een aparte, stijlvolle manier … Dan is het toch niet zo gek dat ik dacht te gaan kijken naar een film waarbij de passie en de onderlinge spanning van het scherm zou druipen, of in ieder geval voelbaar zou zijn? Het uitgangspunt is o zo mooi en biedt tal van mogelijkheden. Tijdens het bekijken van de film had ik vaak ook het gevoel dat er veel meer in zat als men wat meer gedurfd had. Er waren momenten waarop men ook écht een spelletje met de werkelijkheid/fantasie had kunnen spelen, of had kunnen ontsnappen uit die gestileerde wereld en een loopje had kunnen nemen met de werkelijkheid. Je voelt wat de film wil tonen, maar moet constateren dat zij er niet in slaagt dit over te brengen. Je gaat nergens meevoelen met de personages. Dat de film slecht Engels is nagesynchroniseerd en dat de hoofdrolspelers gekozen lijken om hun uiterlijk, draagt hier vanzelfsprekend ook niet aan bij.

De film is bewust stil en zwijgzaam. De dialogen zijn schaars. Slechts een enkele keer komen er een paar zinnen over de lippen van de acteurs rollen, of overpeinst een van de twee de situatie. En ook hier is het jammer dat men niet wat dieper op het onderwerp ingaat, of wat meer lef toont. De dialogen en overpeinzingen blijven oppervlakkig en gevoelloos, raken nergens de kern en zetten de kijker nergens aan het denken.

Visueel zit de film wel aardig in elkaar. Al wordt het nergens echt speciaal of opmerkelijk. De stijlvolle zwart-wit beelden zijn mooi, maar nergens indrukkwekkend. De score is vervaardigd uit bestaande stukken muziek van onder andere Mahler en Tsjaikovski, maar ook deze weten bij de kijker geen bepaald gevoel op te wekken. Men probeert een bepaalde atmosfeer van leegte en tijdloosheid te creeëren, maar slaagt hier helaas niet in.

Ik heb na het bekijken van de film een tijdje zitten denken over het thema en kreeg allerlei gedachtes wat men er zoal mee had kunnen doen. Van de meerdere lagen had sprake kunnen zijn. Misschien heeft men toch te krampachtig geprobeerd om het beeld te laten spreken i.p.v. het woord. Er zijn regisseurs die beiden mooi kunnen combineren in een film. Wellicht dat ook het budget wat beperkingen met zich meebracht in dit geval. Jammer is het in ieder geval.

Hij verlangt naar pijn … zij snakt naar liefde … en als kijker hoopte je op meer.

FILMGESCHIEDENIS
De film werd opgenomen in de zomer van 1993 en ging op première tijdens het IFFR op 30 januari 1994. De landelijke bioscooprelease liet wat langer op zich wachten, pas op 16 maart 1995 was het zover. In juli 1994 won Venus in Furs de prijs voor beste buitenlandse film tijdens het tweede Internationale Filmfestival te St. Petersburg. Komisch genoeg bestond de prijs uit een bonbonschaal i.p.v. geld, dat schaars is in Rusland. Ook won de film een Silver Award van de Australian Cinematographers Society op het filmfestival te Sydney.

this review by guido franken first appeared here