kagablog

Woensdag | 16 juni, 2010 | start 20:30 uur | toegangsprijs 2,50 Euro

Filmavond ter gelegenheid van het WK 2010 met:

- Staying alive in Jo’burg, documentaire (2009, 56 min.)

- Rob Schröder, regisseur

- Su Tomesen, kunstenaar

Vertoning van Staying alive in Jo’burg, een fascinerende documentaire van Rob Schröder die je meeneemt je mee naar delen van het centrum van Johannesburg om gekraakte gebouwen en stedelijk verval te laten zien. Gevolgd door een gesprek met de regisseur en met kunstenaar Su Tomesen. Onderdeel van Shadow Cities, een maandelijkse filmavond gericht op de ‘underdogs’ en ‘outcasts’ die de steden van de wereld bevolken.

Johannesburg is de grootste economische metropool van Afrika. De binnenstad is echter één van de meest gewelddadige gebieden van de wereld. De meeste kantoorpanden staan leeg of zijn gekraakt en worden bewoond door diverse groepen illegale Afrikanen uit naburige landen. Duizenden gelukzoekers proberen er een nieuw bestaan op te bouwen in de wetteloosheid van deze stedelijke jungle.

De stad maakt zich intussen op voor het WK- voetbal in 2010, hier kan Johannesburg zich op een positieve manier aan de wereld tonen. De binnenstad wordt schoongeveegd en er wordt alles aan gedaan om dit grootse evenement probleemloos te laten verlopen. Maar gaat dit lukken? En welke gevolgen heeft dit voor al die duizenden immigranten?

Rob Schröder is vanaf januari 2008 meerdere malen naar Johannesburg gegaan om de veranderingen in beeld te brengen. Is het mogelijk om deze stad vol hoop en angst te controleren en de binnenstad veilig en leefbaar te maken? Hoe kun je überhaupt overleven in Johannesburg?

Kunstenaar en regisseur Su Tomesen uit Amsterdam werd onlangs uitgenodigd door The Bag Factory in Johannesburg om 3 maanden als artist-in-residence naar Johannesburg te komen. Van januari tot begin april 2010 woonde en werkte ze in deze spannende metropool. Ze deed onderzoek naar zgn. shebeens, wat oorspronkelijk een illegale bar aan huis is, in de townships ten tijde van de apartheid in Zuid-Afrika. Samen met lokale kunstenaars en filmmakers creëerde ze een City One Minute, een kort en persoonlijk filmportret van Johannesburg.

Het dondert in de Afrikaanderwijk
De andere kant van WK ZA 2010 door (Zuid-)Afrikaanse en Nederlandse kunstenaars, fotografen en filmmakers

donderdag 10 juni 2010, 17.00 – 19.00 u.
in en rond winkelpand Pretorialaan 8-10
Afrikaanderwijk, Rotterdam-Zuid

‘Laduma!’ (‘Het dondert’ in Zulu) roept men in Zuid-Afrika als er een goal valt in een voetbalwedstrijd. Voetbal is van oudsher verreweg de populairste sport voor de arme, zwarte bevolking van Zuid-Afrika. Helaas is het nog maar de vraag in hoeverre het WK voetbal 2010 eigenlijk voor hen toegankelijk is. Zij zullen in ieder geval economisch gezien niet of nauwelijks van het evenement profiteren. De FIFA heeft onder andere een handelsverbod op de verkoop van souvenirs en voedsel opgelegd aan de lokale bevolking.

Voetbal kan, naast het bieden van plezier en ontspanning, bijdragen aan een gevoel van samenhorigheid en verzoening. Dit is van groot belang in een land als Zuid-Afrika, maar ook op veel kleinere schaal in de Afrikaanderwijk in Rotterdam. Deze in de 19e eeuw gebouwde wijk, die door de naamgeving van de straten verbonden is met Zuid-Afrikaanse geschiedenis, bevindt zich op Zuid, een gebied dat zo’n 130 verschillende nationaliteiten herbergt. Vanaf het begin heeft voetbal een belangrijke rol gespeeld in de wijk: de voorloper van het huidige Feijenoord speelde begin vorige eeuw enige jaren op het Afrikaanderplein.

LADUMA! presenteert foto’s, documentaires, video’s en installaties die in het teken staan van migratie, identiteit en voetbal, binnen de context van geschiedenis en hedendaagse realiteit van Zuid-Afrika én de Afrikaanderwijk.

Speciaal voor LADUMA! wordt nieuw werk ontwikkeld door Laura Emsley (Zuid-Afrika/G.B.), Raymond Cuijpers (Nederland), Musa Nxumalo (Zuid-Afrika) en Sydille Willow Smith (Zuid-Afrika). Daarnaast worden werken getoond van Siemon Allen (Zuid-Afrika/V.S.), Dan Halter (Zimbabwe/Zuid-Afrika), Antony Kaminju (Kenia / Zuid-Afrika), Rob Schröder (Nederland) en Penny Siopis (Zuid-Afrika).

Een selectie van het fotodagboek dat Musa Nxumalo en Sydille Willow Smith gedurende de expositieperiode gaan bijhouden zal tevens worden getoond in het Nederlands Fotomuseum. LADUMA! is geïnitieerd door SENSATIONAL MIX in samenwerking met Laura Emsley.

We hopen van harte je te zien op de opening,

Roland Groenenboom + Nathalie Houtermans = SENSATIONAL MIX

maandag 26 april 2010 door Sandra Smallenburg

museum_oudEerlijk gezegd had ik wel iets meer rumoer verwacht gisteren, tijdens de manifestatie ‘Het museum, de stad en de stilte’ in het Lloyd Hotel in Amsterdam. Ik had gerekend op woedende kunstenaars die zich beklaagden over het feit dat ‘hun’ Stedelijk Museum al zo lang dicht is. Ik dacht gebalde vuisten te zullen zien en gespierde taal te zullen horen. Maar in plaats daarvan werden er in het Lloyd vooral gezellig herinneringen opgehaald aan de goede oude tijd dat het museum nog wel open was.

Aanleiding voor de bijeenkomst was het verschijnen van het boek Binnen was buiten van Paul Kempers, een ‘in memoriam’ voor de intussen gesloopte Sandbergvleugel van het Stedelijk. Deze transparante hal uit 1954, de eerste uitbreiding van het Stedelijk, is voor velen nog altijd dé belichaming van het democratische, open museum. Toen wethouder Carolien Gehrels er op 9 oktober 2006 een baksteen door de ruiten gooide, als aftrap voor de sloop, sprak kunstminnend Nederland daar terecht schande van. Zo schofterig diende je niet om te gaan met de erfenis van een van de beste museumdirecteuren die Nederland ooit gekend heeft.

Programmamaker Rob Schröder had de baksteen gisteren ter illustratie van zijn praatje meegenomen. Hij had het ding destijds eigenhandig uit de vleugel gevist. ,,Ik dacht toen al: vanaf nu gaat het mis”, zei hij gisteren. ,,Een politica die mij vertelde dat kunst een maatschappelijke waarde moest hebben, gooide een steen door de ruit van de Sandbergveugel. Toen wist ik: ze hebben er dus echt niets van begrepen.”

Volgens Schröder zou het nieuwe museum er allang gestaan hebben als de Sandbergvleugel destijds niet was afgebroken. Hij laakte de architecten die met hun sterallures en hun ,,Dubai-denken” zo nodig weer iets megalomaans moesten neerzetten, met alle vertragingen vandien. ,,Mijn vrienden zeggen: eigenlijk ben ik het Stedelijk vergeten. Het zit niet meer in mijn systeem. Dat is toch treurig?”

‘Museumpleinwatcher’ Henk Hofland zei over het boek van Kempers: ,,It made me feel so young!” Hij had tijdens het lezen weer moeten terugdenken aan die keer, in 1951, dat hij Lucebert met zijn zachte stem in het Stedelijk een gedicht had horen voordragen. Het was de eerste dag van de Algemene Beschouwingen en Lucebert had gezegd: ‘de minister-president is een kanon/ piep piep piep piep piep’. Sindsdien was Hofland niet meer uit het Stedelijk weg te slaan.

En die baksteen, zo zei Hofland, moest straks natuurlijk een mooi plaatsje krijgen in de nieuwe vleugel van het Stedelijk. ,,Onaanraakbaar, als een relikwie.”

Bij het afbranden van de RoXY verloor Amsterdam een kwaliteit; het alternatieve uitgaan. Wat er overbleef is de commercie. Internationaal is Amsterdam alleen nog “Sex en Drug”s. Amsterdam is zijn internationale positie als alternatieve, vernieuwende uitgaansplek dus allang kwijt. In Europa heeft Berlijn en sinds de crisis, sinds kort dus, Londen die positie overgenomen. Commercie heeft het uitgaansleven totaal overgenomen. Er is geen ruimte meer voor een soort half informele plek waar mensen kunnen doen wat ze willen, waar kunst en uitgaan samen komen. Waar je niet verplicht bent je klem te zuipen voor veel geld.

De ultieme documentaire over De RoXY zou een stimulans kunnen zijn voor een volgende stap in het culturele uitgaansleven van Amsterdam. Terug kijken naar die bijzondere plek met bijzondere mensen moet een monument van die tijd worden en doet eer aan de mensen die het veroorzaakt hebben, maar moet moet dus ook als voorbeeld kunnen dienen voor nieuwe initiatieven. Uitgaan is ook cultuur en niet maar alleen commercie, uitgaan kan ook kunst zijn.

De invloed die De RoXY had op het culturele leven van Amsterdam en daar buiten is groot geweest. Ook in mijn directe omgeving was dat duidelijk; je sprak af in De RoXY voor werk en plezier. Een aantal initiatiefnemers voor De RoXY, zoals Peter Giele, waren mijn vrienden, dus was het voor mij makkelijk om binnen te komen op de avonden die ik wilde.

Buitenlandse vrienden en collega’s nam je met trots mee naar die plek, zij keken hun ogen uit. Vaak leide het ook tot felle discussies; “Te veel drugs”… “Dansen op de vulkaan”…..”Teveel uiterlijk vertoon”…..”Eén grote schijnbeweging in de treurige tijd van de wereldleiders Margaret Tatcher en Ronald Reagen”.

Leeg is het nu in de binnenstad. Niet alleen qua gevoel, er staat ook weer veel leeg. “Nieuwe kansen, nieuwe ronden”. Laat dat uiteindelijk het motto zijn van de echte documentaire over De RoXY.

aryan kaganof, nicole rouillard and rob schroder, amsterdam, october 2009

Hoe kijken wij – als westerlingen – naar Afrika? En hoe kijken de Afrikanen naar hun eigen continent? En hoe wordt dat vervolgens verbeeld in foto’s? Kijken Afrikaanse fotografen wezenlijk anders naar Afrika dan westerse fotografen? En hoe uit zich dat in hun fotografie? Fotografie uit Afrika staat centraal. Sinds 1994 bestaat in Bamako, de hoofdstad van Mali, een van de belangrijkste fotobiënnales ter wereld: Bamako Encounters. Opmerkelijk dat in een van de armste landen ter wereld zo’n rijk aanbod aan Afrikaanse fotografie aan de wereld wordt getoond. Werk van inmiddels gerenommeerde fotografen zoals Pieter Hugo (Zuid-Afrika), Dago Ananias Leki (Ivoorkust) en James Iroha Uchechukwu (Nigeria). De bekendste fotograaf uit Mali is Malick Sidibé. Bijna 75 jaar, maar nog steeds actief in zijn eigen Studio Malick in het centrum van Bamako. In de jaren zestig en zeventig legde hij de jeugd van Bamako vast en ontwikkelde zich vervolgens tot de meest toonaangevende studiofotograaf van zijn land. Op de biënnale is een recente modereportage te zien die Malick Sidibé maakte voor The New York Times. In Bamako ontmoeten we ook de Britse fotograaf Martin Parr. Op uitnodiging van de organisatie toont hij daar zijn fotoserie Luxury waarin hij zijn lens richt op de scene van de internationale jetset. Een wonderlijk contrast met de omgeving waarin zijn foto’s worden getoond. Niet alleen de immense kwaliteit van de huidige generatie Afrikaanse fotografen wordt getoond, maar er wordt ook geprobeerd onze westerse blik te kantelen. Presentatie: Sofie Knijff.

this article first appeared on joburgcentral.co.za

gabrielle provaas, aryan kaganof, sofie knijff, amsterdam

gabrielle provaas, wendela scheltema, rob schroder